آذربايجان شمالي، آذربايجان جنوبي؟!

احسان طبري

در دوران باقروف، در زير رهبري روشنفكراني مانند حيدر حسينف (نويسنده)، صمد ورغون (شاعر)، ميرزا ابراهيم‌وف (كه هم نويسنده و هم سياستمدار بود)، جريان قوي ملي‌گرايي ]شوونيستي[ در جهت جلب آذربايجان جنوبي به اتحاد بـا جمهوري شوروي، قوت گرفت و بـا تعصبي زياد از اين مساله صحبت مي‌شد، كه در اوايل سده 19 ميلادي مملكت آذربايجان واحد به دو بخش تقسيم شده و بخش آذربايجان جنوبي كماكان در دست شاه‌ها و فئودال‌ها باقي مانده و بخش شمالي آزاد شده و اين دو بخش طي دوران اخير از يكديگر دور گشته‌اند و اكنون بـايد اين بي‌عدالتي تـاريخ را جبران كرد.

البته اين داستان سرتاپا جعلي است. آذربايجان شمالي هرگز به نام آذربايجان مشهور نبوده. سابقا آن را اران مي‌ناميدند. اخيرا آن را قره‌باغ مي‌خواندند. نام آذربايجان را ملي‌گرايان ]شوونيست‌هاي[ مساواتيست براي آن برگزيدند، بـا اين حساب كه خود كلمه‌ي آذربايجان دعوي وحدت‌طلبي را توجيه كند. روشنفكران آذربايجان شوروي، كه از تـاريخ بي‌خبر بودند، افسانه‌هاي ساخته شده را باور كردند و بـا شدت، وحدت دو آذربايجان را مي‌طلبيدند.

منبع: كژراهه (خاطراتي از حزب توده) ـ‌ احسان طبري

انتشارات اميركبير ـ‌تهران 1366 ـ ص 194